هدایت تحصیلی، فرصت یا تهدید؟!هدایت تحصیلی، فرصت یا تهدید؟!

همواره نقش مشاوره و هدایت تحصیلی در فرایند آموزشی و به دنبال آن موفقیت های تحصیلی و شغلی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است تا آن جا که در حال حاضر در سطح  جهان حضور مشاوران و روانشناسان آموزشی در مدارس الزامی شده است و اساسا مشاوران یکی از ارکان اصلی مدرسه را تشکیل می دهند.

 

مشاوره از آنجایی حائز اهمیت است که رشته و شغل آینده دانش آموزان و به طور کلی مسیر حرفه ای زندگی آنان را شکل می دهد و به منظور تعیین رشته و شغل مناسب، باید دانش آموز را از نیازهای شغلی هر کشوری آگاه کرد و به تناسب علاقه و استعدادهای دانش آموز، او را در مسیر هدایت تحصیلی قرار داد. در اصل هدایت تحصیلی به دانش آموز کمک می کند تا بر اساس اطلاعات و شناسایی های حاصل از جریان مشاوره بتواند مناسب ترین و عاقلانه ترین تصمیم را درباره رشته و شغل آینده خود اتخاذ کند.
 
 
در این میان یک موسسه پژوهشی در فنلاند به بررسی هدایت تحصیلی در میان دانش آموزان پرداخته است و به نتایج جالبی دست یافته است. این موسسه در مقاله خود که در پایگاه اطلاع رسانی آموزشی فنلاند منتشر شده،مشاور را فقط دارای نقش مشورتی و راهنمایی می داند و در نهایت دانش آموزان باید به صورت فردی و اختیاری به انتخاب رشته بپردازند و در جریان هدایت تحصیلی  دانش آموز به خود شناسی می رسد و توانایی های خود و فرصت ها و امکانات شغلی  را می شناسد و به کمک مشاور با استفاده از تجزیه و تحلیل اطلا عات موجود به انتخاب آزمایشی شغلی که برایش مناسب تر است، دست می زند و اساسا اهداف تحصیلی دانش آموزان زمانی تحقق خواهند یافت که برنامه ها و محتوای آموزشی با توجه به نیازها و امکانات دانش آموزان تهیه و اجرا شوند.
 
 
پژوهشگران آموزشی  در این مقاله  با تاکید بر حساسیت و اهمیت نقش مدیران و مشاوران مدارس در هدایت تحصیلی و ارائه مشاوره شغلی به دانش آموزان، انتخابی فارغ از احساسات و متناسب با استعداد ها و توانایی ها و علاقه مندی ها و همسو با نیازهای جامعه را انتخابی منطبق بر استانداردهای مشاوره آموزشی می داند و به همین دلیل هدایت تحصیلی را امری  کاری حساس، خطیر و بسیار تاثیرگذار در شاخص های رشد یک کشور برمی شمرد.
 
 
به طور کلی در دنیای امروز مشاوره تحصیلی به جهت نقش مهم تربیت نیروی انسانی آینده، نقش پر رنگ و شاخصی در پیشرفت کشورها بازی می کند و در این میان وظیفه ی مشاور تحصیلی، در آماده کردن دانش آموزانی که نیروی انسانی فردا تلقی می شوند، از حساسیت ویژه ای برخوردار است . مشاور تحصیلی، با شناخت دانش آموزان در زمینه های گوناگون می تواند آنان را به رشته های تحصیلی مناسب راهنمایی کند و آنان را در حل مشکلات یاری دهد. گرچه آشنایی معلم با فنون راهنمایی، تدریس و عملکرد، او را مؤثر و پربار می سازد؛ ولی معلم به تنهایی نمی تواند در مسیر هدایت تحصیلی حرکت کند و نیاز به مشاور تحصیلی در این مقطع به شدت حس می شود.
 
 
ادوارد دی اسمیت یکی از بزرگترین روانشناسان تربیتی و آموزشی، خانواده را یکی از موثر ترین عوامل در موفقیت های تحصیلی دانش آموزان و به تبع آن موفقیت در هدایت تحصیلی می داند و می گوید: "خانواده رکن مهمی در زمینه پیشرفت تحصیلی و یا افت دانش آموز به شمار می رود و انگیزه‌ها و علایق تحصیلی دانش آموز در خانواده است که شکل می‌گیرد و دارای سمت و سو می شود و در واقع این خانواده است که دانش آموز را در رسیدن به اهداف تحصیلی به جلو پیش می برد. " 
 
 
در واقع خانواده‌های بدون انگیزه ، بدون اطلاع و غیر فعال موجب افت تحصیلی دانش آموزان بااستعداد می‌شوند. از این رو در فرآیند مشاوره تحصیلی ، لزوم انجام مشاوره با والدین ضرورت و اهمیت خاصی پیدا می‌کند. از این رو لازم به نظر می‌رسد والدین و بطور کلی خانواده نیز اطلاعات کافی از ویژگی ها و استعدادهای فرزندان خود داشته باشند و در امر آموزش یاور آن ها باشند.
 
 
در ادامه تحقیقات علوم رفتاری و تربیتی دانش آموزان درمی یابیم که مهمترین عواملی که در مشاوره و هدایت تحصیلی مورد توجه باید قرار بگیرد عبارتند از توجه به ماهیت فردی دانش آموز، توجه به تفاوت های فردی در دانش آموزان و ضرورت شناخت آن ها، ضرورت شناخت استعدادهای آنان، بررسی علایق دانش آموزان و تطابق آن ها با نیاز های جامعه،تراکم در رشته های تحصیلی و انتخاب مناسب آن ها بر همین اساس،توسعه مشاغل و ضرورت انتخاب شغل مناسب، تغییرنگرش ها و ارزش ها نسبت به انتخاب رشته های تحصیلی و انتخاب شغل،گسترش نیازهای جامعه به نیروی انسانی درسطوح مختلف مهارت و توجه به مسائل و مشکلات جسمانی،عاطفی،اجتماعی،رفتاری،تحصیلی و خانوادگی دردانش آموزان .
 
 
با مطالعه مقالات بین المللی مرتبط با هدایت تحصیلی در می یابیم که این مسئله تا بدانجا مهم و تاثیرگذار است که پیگیری خاص و مسوولانه تمام مدیران آموزشی و مشاوران را در مدارس تمام جهان می طلبد و مسولان آموزشی باید به شکل ویژه ای به بررسی چگونگی اجرای هدایت تحصیلی در کشورشان بپردازند تا در آینده بهتری را برای خود متصور شوند.
 
 
در پایان باید توجه داشت که در دنیای کنونی، پیشرفت همه جانبه ی دانش آموز، هدف غایی آموزش جهانی است و امروزه رویکرد آموزش در جهان  تنها به کسب مهارت های آموزشی و یادگیری های درسی خلاصه نمی شود؛بلکه هدف، رشد همه جانبه شخصیت فردی و اجتماعی دانش آموز است تا در آینده فردی دارای سلامت روانی و سازگاری های حرفه ای، اجتماعی و شخصیتی در جامعه باشد. در همین راستا لزوم و گسترش خدمت راهنمایی و مشاوره در تمام مقاطع تحصیلی از ابتدایی تا دبیرستان یک ضرورت مسلم در همه ی جوامع پیشرفته به شمار می آید و کلید بسیاری از قفل های موجود در آموزش در دستان مشاوران است.
ریاضی را با زمان پیش ببرید .
ورود نمایندگی ها دریافت کارنامه درخواست نمایندگی تالار افتخارت آلبوم تصاویر نظرسنجی سرگرمی ها خبرنامه